Peyzaj ile ilgili sorularınıza Uzmanından Cevaplar

Sarkarak duvarı kaplayan bitki türleri nelerdir?

14.09.2007

Merhaba, yaklaşık 2 ay evvel ayvalık içinde 2 katlı küçük bir rum evi satın aldık. 25 m2'lik yüksek taş duvarla çevrili şömineli bir avlumuz var. Benim size danışmak istediğim konu yeri de taş ve burayı nasıl yeşil hale getirebilirim? Büyük tarz saksılar koyduk ancak hala duvarlar çok çıplak kısa sürede sarkarak duvarı kaplayan bakımı kolay bitki türleri nelerdir? Bana bu konuda ve avlu düzenlemesi hakkında bilgi verirseniz çok sevinirim. Yanıtınız için şimdiden teşekkürler.

Duygu

Merhaba Duygu hanım,
Avlunuzun planlamasının yapılması için duvarınızın ve döşemenizin doku ve rengi
dikkate alınarak, O doku ve renge uygun saksılar ve bitkilerle peyzaj düzenlemesi yapılır.Avlu düzenlemesinde genelde antik ,toprak yada mermer ,granit ve traventen malzemelerinden tasarıma uygun özel saksılar kullanılır. Duvar diplerine dikdörtgen (ölçüsü:31*71*31)saksılar konulup sarmaşık bitkileri ekilebilir.

ÇOBAN DEĞNEĞİ (Polygonum baldschuanium)
Yaprak döken bir sarmaşıktır. Yaprakları kalp şeklinde, salkımlar halinde açan minik çiçekleri beyaz renktedir. Son derece hızlı ve gür büyüyen bir sarmaşıktır. Yerini sevdiği takdirde sık ve ince sürgünler yılda 5-6 metre uzayabilir. Haziranda açan çiçekleri neredeyse bitki yaprak dökünceye kadar üzerinden eksik olmaz. Ağır, su tutan toprakları sever. Fazla güneşten hoşlanmaz. Yetişkin hale gelinceye kadar bol su ister.

Budama: Bitkiyi kontrol altında tutmak zordur. İstenmeyen dallar her kış sonunda, daha yapraklar yeşermeden budanır. Kök sürgünlerinden kolayca üretilir.

SARMAŞIK ORTANCA (Hydrangea petiolaris)
Ortancayı herkes tanır ama, bir de sarmaşık cinsi olduğu pek bilinmez. Oysa son derece gösterişli ve gölge mekanlar için az bulunur bir bitkidir. Sarmaşık ortanca kenarları dişli ve parlak yeşil yapraklıdır. Haziranda açmaya başlayan iri beyaz çiçek kafalarının ortası minik, kenarları ise irice çiçeklerle çevrelenmiştir.

İlk 1-2 yıl nazlı büyüdükten sonra birden gelişir ve zamanla eni-boyu 20 metreye kadar genişleyebilir. Çirkin duvarları, kuru ağaçları veya bahçe çitlerini sararak manzarayı güzelleştirir. Sonbaharda kızaran yaprakları, kışın ise kırmızımsı renkli dalları ile her mevsim dekoratif özelliğini korur.

Kendiliğinden tırmanıcı bir sarmaşık olmakla beraber ilk yıllarda destek sağlanmalıdır. Gölge veya güneşte yetişebilir. Suyu sever. Diğer ortancalar gibi humuslu veya bol gübreli topraklarda iyi yetişir.

Budama: Şart değildir. İstenmeyen dalları kışın budanır..

YASEMİN (Jasminum)
Eski Araplar tarafından ebedi aşkı temsil ettiğine inanılan yasemin emsalsiz kokulu minik yıldızlara benzer çiçekleriyle çok zarif bir bitkidir. Kışın yaprağını döken ve herdem yeşil cinsleri vardır. Çiçekleri türüne göre pembe,beyaz ve sarı renkte olabilir.

Beyaz Yasemin:
Sıcak iklimlere has bir çiçek olduğu düşünülse de güneye bakan muhafazalı bir yere dikildiğinde az serin iklimlerde de kolaylıkla yetişir. Çiçeklenme mevsimi uzundur. Mayıs ayından sonbahara kadar sürekli açar. Pembe renkli tomurcuklar açtığında beyaza döner. 8-9 metre uzayabilen yasemin çardakları çok güzel sarar. Enfes kokusu için eve yakın yetiştirilir. Budama gerektirmez.

Sarı Yasemin:
Kış Yasemini de denilen bu tür gerçekte sarmaşık değildir.Bununla beraber 3 metre kadar uzayan dalları destek gerektirir. Bitki Şubat sonlarından itibaren parlak sarı çiçeklerle donanır. İlkbaharın en erken müjdecilerindendir. Çiçekler daha sonra yerlerini gür bir yeşilliğe terkeder. Bakımı kolaydır. İlkbaharda çiçekleri geçtikten sonra dalların bir kısmı budanarak bitkinin tazelenmesi sağlanır.

Yaseminler bol güneş alabileceği, drenajı iyi,gübreli bir toprağa dikilir. Özellikle ilk yıl muntazaman sulanmalıdır. Kök sürgünlerinden çoğaltılabilir. Veya toprağa dal uzatılır,fazla gömülmez. Kök salınca ilkbaharda ana bitkiden makasla ayrılarak başka yere dikilir.

HANIMELİ (Lonicera)
Hanımeli çiçeklerinin balını tatmamış çocuk var mıdır acaba? Belki de en yakından tanıdığımız sarmaşıktır hanımeli. Yaz boyunca açan sarı, pembe ve beyaz çiçekleri mis gibi kokar. Sonbaharda ise yaprakları kızarır ama çoğunlukla dökülmez. Çok kolay büyür. Çitleri, çardakları çabucak sarıverir. Hanımeli her yıl sonbaharda budanarak kontrol altında tutulmalıdır. Yoksa bitkinin iç kısımları kurur ve yeşilliği cılız bir görünüş alır. Güneşte veya hafif gölgede yetişebilir. Suyu sever. Kokusu, rengi ve yaprakları farklı çeşitleri vardır. Hanımeli kök sürgünlerinden yetişir. Yada Duvara monte saksılarla aşağı sarkan bitkiler ekilebilir.

MİNE (Verbena)
Alçak boylu, demetler halinde açan zarif çiçekleri güzel kokuludur. Kayalık bahçelere çok yakışır. Çiçekli bir halı gibi bulunduğu yere yayılır. Uzayan cinsleri asma saksılarda güzel durur. Hemen her rengi vardır. Ilık iklimlerde ömürlü bir çiçektir. Kışın kurumazsa baharda dalları budanarak tazelenir. Geçmiş çiçekleri temizlenirse yaz boyu devamlı açar. Bol güneş sever. Toprağı gübreli ve iyi drenajlı olmalıdır. Aşırı su istemez. Tohumları kış sonunda ekilir. Çıkan fideler hava ısınınca 30 cm. arayla yerlerine dikilir.

KARAGÖZ (Thunbergia)
Son derece cazip görünüşlü, sıra dışı bir sarmaşıktır. Kalp biçimi gür yaprakları, ortası kara benekli sarı veya beyaz çiçekleriyle bahçeleri süsler. Güzel yetişmesi için bol güneşli bir yer seçilir. İyi işlenmiş toprağa ufak çukurlar açılır. Her çukura 3 adet tohum atılır. Sarmaşık üç metre uzayacağı için uygun destek sağlanmalıdır. Haziran- Ekim arası devamlı açar. Asma saksılara da çok yakışır. Bolca sulanmalıdır.

CEZAYİR MENEKŞESİ (Vinca)
Cezayir menekşesi ağaç altlarında, eğimli ve yarı gölge alanlarda mükemmel bir yer örtücü olabilir. İnce dalları toprağa çabucak yayılır.Değdiği yerlerden kök salar. Zarif mavi çiçekleri baharda erkenden açar ve yaz boyunca açmaya devam eder. Herdem yeşil parlak yaprakların düz renginden başka ebruli bir cinsi de vardır. Yaprağı ve çiçekleri daha küçük bir diğer cinsi asma saksılarda çok güzel yetişir. İsminin sıcakları çağrıştırmasına rağmen soğuk iklimlere dayanıklıdır.
Drenajı iyi herhangi bir bahçe toprağı yeterlidir . Güneş ve gölgede yetişebilir. Fazla seçici değildir. Düzenli sulanır. Köklü dallarından çoğaltılır.

Budama: Lüzum yoktur. Duvarı kapatan yada kısmen kapatan sarkık bitki seçiminden sonra giriş ve köşe noktalarında formlu şekilli bitkiler kullanmak gerekir. Top formlu, sütün formlu ve piramit formlu bitkiler seçilir.

Umarım yardımcı olmuşumdur....